OTOPARK YÖNETMELİĞİ
(01.07.1993-21624)
Amaç ve Dayanak
Madde 1- 3194 sayılı İmar Kanununun 37
nci ve 44 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanan bu
Yönetmeliğin amacı,yerleşme yerlerinde araçların yol açtığı,
trafik sorunlarının çözümü için otopark yapılmasını
gerektiren bina ve tesislerin neler olduğunun ve otopark
ihtiyacının miktar,ölçü ve diğer şartlarının tespit ve
giderilmesi esaslarını aynı Kanunun 5 nci maddesinde
tanımlanan ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümünü,
gösteren imar planlarına uygun olarak düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, 3030 sayılı
Kanun kapsamında kalan belediyeler ile son nüfus sayımına
göre 10.000 ve daha fazla olan yerleşmeler ile imar planında
Otopark Yönetmeliği hükümlerinin uygulanacağına dair hüküm
bulunan yerleşmelerde uygulanır.
Ayrıca, yukarıdaki fıkrada sayılanlar dışında kalmakla
birlikte belediye mücavir alan şartları içinde belediye
meclisi kararı ile belediye mücavir alan sınırları dışında
İl İdare Kurulu kararı ile kapsama alınan yerleşmelerde de
uygulanır.
Tanımlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bina otoparkları: Bir binayı çeşitli amaçlar için
kullanan özel ve tüzel kişilere ait ulaşım ve taşıma
araçları için bu binanın içinde veya bu binanın oturduğu
parselde açık veya kapalı olarak düzenlenen otoparkları,
b) Bölge otoparkları ve genel otoparklar: Bir şehir veya
bölgenin mevcut ve gelecekteki şartları ve ihtiyaçları göz
önünde bulundurularak imar planları ile düzenlenen ihtiyaca
göre açık, kapalı ya da katlı olarak belediyeler veya diğer
kamu kuruluşları ve özel kişiler tarafından yapılan ve
işletilen otoparkları,
c) Birim park alanı: Bir aracın park etmesi için gerekli
olan ve manevra alanları dahil toplam park alanını,İfade
eder.
Genel Esaslar
Madde 4- Otoparkla ilgili genel esaslar
aşağıda açıklanmıştır.
a) Binayı kullananların otopark ihtiyacının bina içinde
veya parselinde karşılanması esastır.
b) Binaların, imal planı ve mevzuat hükümlerine göre
belirlenen ön ve yan bahçe mesafeleri,otopark olarak
kullanılamaz,
c) Binanın ihtiyacı olan miktardaki otopark alanları, Kat
Mülkiyeti Kanununda belirtilen ortak alanlardan olup,bu hali
ile yönetilir.
d) Binek otoları için birim park alanı en az 20 m²
üzerinden hesaplanır,
e) İmar planları hazırlanırken parselinde otopark tesisi
mümkün olmayan yerlerde otopark ihtiyacının karşılanması
amacıyla bölge ve genel otopark yerleri belirlenir.
Ayrıca parselinde otopark yapılması mümkün olan alanlarda
imar parsellerinin büyüklükleri otopark yapımını mümkün
kılacak şekilde tespit edilir.
f) Meskun alanlar, kentsel sit alanları üzerinde
korunacak yapı bulunan parseller, arazinin jeolojik ve
topoğrafik yapısı, imar planındaki konumu ve benzeri
nedenlerle otopark ihtiyacının parselinde karşılanması
mümkün olmayan durumlara ilişkin ilkeler belediye meclis
kararı ile belirlenir. Münferit talepler bu ilkelere göre
değerlendirilir.
Parselinde otopark ihtiyacı karşılanmayan durumlarda,
Belediyesince Yönetmelik hükümlerine göre belirlenecek
otopark bedeli alınır.
g) Otoparkların düzenlenmesine ilişkin hususlar, 3194
sayılı İmar Kanunu, imar planları ve ilgili mevzuat
hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla belediyesince
belirlenir.
İKİNCİ KISIM
Planlama ve Uygulama Esasları
BİRİNCİ BÖLÜM
Planlama
Otopark Aranması Gereken
Kullanımlar ve Miktarları
Madde 5- Otopark aranması gereken
kullanımlar ve miktarları aşağıda yer almaktadır;
a) Yerleşim alanlarında otopark aranması gereken kullanım
çeşitleri ve bunlara ait en az otopark miktarları;
|
Kullanım Çeşitleri
|
Miktarları |
| 1- Meskenler |
100 m ² ye kadar 4
daire için |
| 2- Ticari amaçlı
yapılar ve büro binaları |
50 m ² ye kadar |
| 3- Konaklama tesisleri
|
50 m ² ye kadar |
| 4- Yeme, İçme, eğlence
tesisleri |
50 m ² ye kadar |
| 5- sosyal, kültürel ve
spor tesisleri |
30 oturma yeri için
|
| 6- Eğitim tesisleri
|
400 m ² ye kadar |
| 7- Sağlık yapıları |
125 m ² ye kadar |
| 8- Cami ve ibadet
yerleri |
300 m ² ye kadar |
| 9- Kamu kurum ve
kuruluşları |
100 m ² ye kadar |
| 10- Sanayi, depolama ve
toptan ticaret |
200 m ² ye kadar |
| 11- Küçük Sanayi |
125 m ² ye kadar |
| 12- Semt pazarı |
100 m ² ye kadar pazar
alanı |
İçin en az 1 otopark yeri ayrılması zorunludur.
Ancak, belirlenen otopark miktarları yöre ihtiyaçları göz
önünde bulundurularak belediye meclislerince arttırılır.
Otopark hesabında Yapı İnşaat Alanı esas alınır.
b) (a) bendinde ana başlıklar altında sayılan kullanım
çeşitlerinin alt türleri ve bunlarla ilgili otopark
miktarları belediye meclislerince belirlenir.
Beş Yıllık İmar Programları
Madde 6- Onaylı imar planında tespit
edilen bölge ve genel otoparklarının uygulama döneminde
belediyelerce gerçekleştirilecek 5 yıllık imar programlarına
alınması gerekir.
İKİNCİ BÖLÜM
Uygulama ve Denetim
Yapı Ruhsatı ve Kullanma
İzinlerinin Verilmesi
Madde 7- Yapılacak yapılara bu
Yönetmelikte belirtilen esaslara ve belediye meclislerince,
alınacak kararlara göre bina otopark yerleri ayrılmadıkça
yapı ruhsatı, bu otoparklar inşa edilip hazır hale
getirilmedikçe de yapı kullanma izni verilmez.
Otoparkların Amacı Dışında
Kullanamayacağı
Madde 8- Yapı kullanma izni alındıktan
sonra otopark yerleri plan ve yönetmelik hükümlerine aykırı
olarak başka amaçlara tahsis edilemez.
Belediyeler, bina otoparklarının kullanımı engelleyici
her türlü ihlalleri önlemekle yetkili ve görevlidirler. Aksi
uygulamalarda İmar Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.
Bina Otoparkı Yapılamayan Parseller
Madde 9- Bina içinde veya parselinde
otopark yapılması mümkün olmayan yapıların durumu belediyece
imar durumu ile ilgili ilk müracaat tarihinden başlayarak 30
gün içinde ilgilisine gerekçeleri ile birlikte
bildirilir.Belediyeler bina otoparkı yerinde veya genel
otoparkından yararlanacağını da bildirmekle ve bu
otoparkları tesis etmekle yükümlüdür.
Bu durumda bölge veya genel otoparktan yararlananlardan
ayrıca kullanım ücreti alınmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Mali Hükümler
Otopark Bedelinin Tahakkuk
ve Tahsili
Madde 10- Otopark bedelinin hesabında, 4
üncü maddenin (d) bendinde yer alan miktarlar esas alınır.
Otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsil esasları
belediyelerce belirlenir.
Otopark bedelleri kamu bankalarından herhangi birinde
açılacak otopark hesabına yatırılır.Bu hesapta toplanan
meblağa yasaların öngördüğü faiz oranı uygulanır.
3030 sayılı Kanun kapsamında kalan belediyelerce,
Büyükşehir belediyelerince o ilçe sınırları içerisinde
yapılacak veya yaptırılacak bölge ve genel otoparkları için
kullanılır.
Otopark Hesabından Yapılacak Harcamalar
Madde 11- Otopark hesabında toplanan
meblağ, belediyelerin kendi kaynaklarından ayıracağı
tahsisatla birlikte, tasdikli plan ve beş yıllık imar
programına göre hazırlanan kamulaştırma projesi karşılığında
otopark tesisi için gerekli arsa alımları ile bölge ve genel
otoparkların inşasında kullanılır.
Otopark hesabında toplanan meblağ otopark tesisi dışında
başka bir amaçla kullanılamaz.
Otopark hesabında toplanan meblağ, belediyelerce
hazırlanacak sarf bölgesi, verile emri ve hak ediş raporuna
göre belediyesinin yazılı talimatı üzerine ilgili bankaca
hak sahibine ödenir.
Otopark hesabında toplanan meblağın, amacında kullanılıp
kullanılmadığı hususu İçişleri Bakanlığı'nca denetlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Uygulanacak Hükümler
Madde 12- Ruhsat müddeti içinde inşasına
başlanılan ancak yasal süresi içerisinde tamamlanamayan
yapılarda ruhsat yenileme sırasında ilk ruhsatın alındığı
tarihteki mevzuat hükümleri uygulanır.
İnşasına verilen ruhsat müddeti içinde başlanmayan
yapılarda yeni ruhsat dönemindeki mevzuat hükümleri
uygulanır.
Bu Yönetmelik ile kapsama alınmış yerleşmelerde de
yukarıdaki hükümler uygulanır.
Madde 13- Daha önce yürürlükte olan
mevzuata göre Bakanlıkça otopark yönetmeliği kapsamına
alınan yerleşmelerde, bu Yönetmeliğe göre uygulama yapılır.
Yürürlükten Kaldırma
Madde 14- 20.03.1991 tarih ve 20820
sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Otopark Yönetmeliği bu
Yönetmeliğin yayınlandığı tarihten itibaren 3 ay sonra
yürürlükten kalkar.
Sorumlu İdare
Madde 15- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında
yetki alanlarına göre belediyeler ve valilikler sorumludur.
Bu Yönetmelik ile belediye meclisi ve belediye encümenine
verilen yetkiler belediye ve mücavir alan sınırları dışında
kalan alanlarda İl İdare Kurullarınca kullanılır.
Geçici Madde 1- 2981/3290/3366 sayılı
Yasaya istinaden ruhsat ve kullanma izni alacak yapılara da
bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 2- Belediyelerin bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar otoparklarla
ilgili olarak tahsil etmiş oldukları meblağ, bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 3 ay içerisinde,
bu Yönetmelikte belirtilen otopark hesabına aktarılır ve
yatırılır.
Geçici Madde 3- Bu Yönetmelik kapsamında
kalan ve mevcut imar planlarında bölge ve genel otopark
yerleri ayrılmamış veya yetersiz olan valilik ve
belediyelerce, imar planlarında bölge ve genel otopark
yerlerini belirleyen revizyonlar yapılır ve ilgili Kanun
hükümlerine göre onaylanır.
Geçici Madde 4- Belediyeler otopark
hesabında toplanmış bulunan bedelleri, gerekiyorsa kendi
kaynakları ile takviye ederek, başlamış olan bölge otoparkı
inşaatlarının tamamlanmasında ve yeni tesis edilecek bölge
ve genel otoparkların arsa alımlarında kullanmak üzere
öncelik ve ivedilikle girişimde bulunmakla yükümlüdürler.
Geçici Madde 5- Belediyeler bu
Yönetmelik ile kendilerine tespit yetkisi verilen konular
ile ilgili esasları, Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren
en geç 3 ay içinde düzenlemekle yükümlüdür.
Bu süre içerisinde bu yükümlülüğün belediyelerce yerine
getirilmemesi halinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığının
çıkaracağı esaslar doğrultusunda uygulama yapılır, bu
esaslar bir tebliğ şeklinde Resmi Gazetede yayımlanır.
Yürürlük
Madde 16- Bu Yönetmelik yayımı
tarihinden 3 ay sonra geçerli olmak üzere yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17- Bu Yönetmelik hükümlerini
Bayındırlık ve İskan Bakanı yürütür. |